Kamyon ve Otobüs Lastikleri

stage_goods_TT

Kamyon Lastikleri

Sayın Karahindiba

Continental’in yenilikçi malzeme arayışı, özellikle çevre dostu araçlara uygun lastikler için kauçuk üretiminde kullanılan mütevazi karahindibaya kadar ulaştı. Malzeme araştırmacısı Carla Recker karahindibayı çığır açan bir malzemeye dönüştürmek istiyor.

Image

Bu lastikler de “normal” lastikler gibi siyah ve yuvarlaktır. Yanaklara ustaca işlenen karahindiba, bu malzemenin kullanımına ilişkin ipucu vermiştir. Ve elbette bitkinin botanik adından gelen, “Taraxagum” markasını taşıyan sarı-yeşil amblem.  Carla Recker, Stöcken Hannover’daki Continental teknoloji merkezinde konferans salonundaki sergilenen, henüz iki hafta önce Aachen’de üretilmiş lastiklerin arasında gururla geziyor.  Kimya alanında doktora derecesine sahip ve Continental’de malzeme kimyasından sorumlu Carla lastik kalıptan çıktğında bizat oradaydı: “Bir gün öncesinde bile işe yarayıp yaramayacağından emin değildik." Tahmin edileceği gibi, o gece Carla’nın gözüne uyku girmemiş. Meslektaşları, prototipte kullanılacak kauçuğun karahindiba köklerinden çıkarılması için haftalarını vermiş. Ve aylar boyu bu yeni malzemenin, sentetik kauçukla beraber tüm lastiklerde bulunan kauçuk ağaçlarından üretilen doğal kauçuğun yerini alıp alamayacağını belirleyecek laboratuvar deneyleri gerçekleştirilmiş. Bunların ötesinde, Carla 2007 yılından bu yana Münter Üniversitesi Fraunhofer Moleküler Biyoloji ve Uygulamalı Ekoloji Enstitüsü (IME) ile birlikte çalıştığı için eklenen, hatırı sayılır miktarda idari iş var.

Harcanan tüm çabalar karşılığını buldu ve henüz yalnızca Continental’in test pistinde olsa bile ilk karahindiba lastikleri artık “yollarda”. Bu yeni lastiklerin üretimine en erken 2020 yılında başlanacak. Carla Recker detaylarıdan bahsederken heyecanını gizleyemiyor. Önce karahindibanın kendisiyle ilgili bazı bilgiler verelim: Fraunhofer araştırmacıları, Continental’da yetiştirilen Rus tipi karahindibayı modifiye edilerek daha fazla kauçuk üretmesini ve ekin gibi yetiştirilebilmesini sağladılar.  Amaç şeker pancarı büyüklüğünde karahindiba kökleri elde etmekti. Bu, Bavyera ve Saksonyada test sahalarında karahindiba yetiştiren çiftçilerin işiydi. “Her bir üreme mevsiminde, sel ya da başka bir doğal afet olmamasına dua ederek bekleriz,” diyor kot ve spor ayakkabılarıyla oldukça genç gösteren 49 yaşındaki kadın, gülümseyerek. Continental’daki işinin yanı sıra biyoloji ve tarımla da ilgilenmek zorunda kalan Carla’ya önceden aldığı çevre teknolojileri eğitiminin büyük faydası olmuş.

“İçeride malzeme uzmanı var”

Carla’nın ekibi karahindiba projesinin Münih, Almanya’da Avrupa’nın en prestijli çevre ve iş ödülü olan Yeşil Teknoloji (GreenTec) Ödülünü almasıyla işlerinin resmi olarak itibar kazanmasından memnun. “Kesinlikle çok önemli bir kariyer adımı.” diyor Carla. “Diğer türlü, bu malzeme pek çok üründe kullanılmasına rağmen işimin başarısı bilinmeyecekti." Esprili bir şekilde bazen, “İçeride malzeme uzmanı var” etiketi basmak istediğini söylüyor.

Aslında karahindibadan kauçuk çıkartmak yeni bir uygulama değil: ilk patent 1905 yılında verilmiş.  Carla Recker’n çalışma arkadaşları da Continental arşivlerinde karahindiba ile ilgili iki dosya bulmuş. “Ancak ekonomik olarak uygulanabilir olmadığı için araştırma durdurulmuş,” diye açıklıyor. Bugün her şey çok daha farklı: “Mevcut veriyi ele alarak işin olurunu inceledik ve uygulanabilir olduğunu gördük." Ayrıca karahindiba yetiştirilmesi kolay bir bitki; Kuzey Avrupa ikliminde, verimsiz toprakta bile. Bu sayede uzun mesafeler katederek tropik iklim kuşağında kauçuk ekimi yapmaya gerek kalmayacak. Üstelik yerel gıda maddesi üretiminde rekabet de yok. Kauçuk ağacı dikmek için daha fazla yağmur ormanı feda edilmeden dünya kauçuk ihtiyacının karahindiba kauçuktan elde edilebilmesi çevreye diğer faydaları arasındadır. Bu sayede karbon ayak izi azaltılarak biyolojik çeşitlilik artar - Yeşil Teknoloji (GreenTec) jürisini etkileyen iki özelliği.

Büyük ölçekte bitkinin gücü

Kamyon lastikleri yeni malzemeler denemek için büyük bir pazardır: 70-80 kilo ağırlığındaki kamyon lastiklerinin yüzde 30-40’ı doğal kauçuktur (otomobil lastiklerinden çok daha yüksek bir rakam). Ancak Carla Recker bir gün Continental lastiklerinde kullanılan kauçuğun tamamının karahindibadan üretileceğini düşünmüyor.  Ekonomik ve güvenlik sebepleriyle lastikler, farklı malzeme kombinasyonlarından, maksimum sürdürülebilirlik sağlanarak  üretilmelidir. “Ve karahindiba bu konuda bize çok yardımcı oldu.”

Gerektiği şekilde karahindiba kauçuk üretimi yapacak bir pilot sistem oluşturulmakta. “Henüz halen çok başındayız,” diyor Carla. Şirketin de desteğiyle, uzun bir süre beklemek gerekecek.  Genellikle sanayinde bu tip uzun soluklu projeler tercih edilmez. Proje müdürü olarak Carla herkesin desteğinden çok memnun.” Hiç şüphesiz karahindibaya olan tutkusu ve yaydığı enerji sayesinde diğerlerini ikna etmiş.